گزارشی از زلزله ۷.۷ ریشتری ماندالای (میانمار)

زلزله ماندالای (میانمار): یک فاجعه لرزه‌ای با پیامدهای جهانی

زلزله ویرانگر ماندالای با بزرگای ۷.۷ ریشتر در ۸ فروردین ۱۴۰۴ (۲۸ مارس ۲۰۲۵) منطقه ماندالای در میانمار را لرزاند. این رویداد لرزه‌ای مهم‌ترین زلزله چند دهه اخیر در جنوب شرق آسیا محسوب می‌شود که درس‌های حیاتی برای کشورهای لرزه‌خیز مانند ایران دارد.

• مشخصات فنی زلزله:
زمان دقیق: ۱۲:۵۰:۵۴ به وقت محلی (۰۶:۲۰:۵۴ UTC)
عمق کانونی: حدود ۱۰ کیلومتر
گسل مسبب: گسل ساگاینگ با طول ۱۲۰۰ کیلومتر
نوع گسل: امتدادلغز با نرخ حرکت ۲۰ میلی‌متر در سال
پس لرزه‌ها: بیش از ۴۰۰ مورد ثبت شد
• خسارات و تلفات:
تلفات جانی: بیش از ۴۵۰۰ کشته و ۴۷۰۰ مجروح
تخریب‌های کلیدی:
فروریختن پل تاریخی آوا
آسیب شدید به فرودگاه بین‌المللی ماندالای
تخریب ۵۰ درصد از مساجد منطقه ساگاینگ
فروریزش ساختمان‌های بلندمرتبه در بانکوک تایلند

• عوامل تشدید خسارات:
۱. کیفیت پایین ساخت‌وساز (۸۵ درصد ساختمان‌ها فاقد استانداردهای ضدزلزله)
۲. ویژگی‌های گسل ساگاینگ (گسل مستقیم با پتانسیل ایجاد زلزله‌های شدید)
۳. پدیده روانگرایی در خاک‌های سست رودخانه‌ای
۴. اثر پریود بلند بر ساختمان‌های بلند در فواصل دور
۵. عدم آمادگی سیستم‌های هشدار و مدیریت بحران
• درس‌های کلیدی برای ایران:
۱. ضرورت بازنگری در مقررات ساختمانی مناطق گسلی
۲. توجه ویژه به اثر ساختگاه در پروژه‌های عمرانی
۳. مدیریت خطر روانگرایی در مناطق ساحلی و رودخانه‌ای
۴. طراحی ویژه برای ساختمان‌های بلند در برابر زلزله‌های دوربرد
۵. استقرار سیستم‌های هشدار سریع زلزله
۶. آموزش همگانی رویکردهای ایمنی در برابر زلزله
۷. توسعه همکاری‌های بین‌المللی در مدیریت بحران
دکتر علی بیت‌اللهی هشدار می‌دهد: “آنچه در میانمار اتفاق افتاد، می‌تواند نمونه‌ای از سناریوی محتمل برای بسیاری از شهرهای ایران باشد. گسل ساگاینگ بسیار شبیه به گسل‌های شمال ایران است و روانگرایی مشاهده شده در ماندالای، هشداری برای سواحل مازندران محسوب می‌شود.”
این گزارش توسط دکتر علی بیت‌اللهی براساس داده‌های مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و
تهیه شده است و نشان می‌دهد که غفلت از اصول ایمنی می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد.USGS
در ایران هم اگر امروز اقدام نکنیم، فردا باید شاهد فاجعه‌ای مشابه باشیم.